RTÜK-den TELE2-ä Lisensiýa Möhleti

Sanly Ýaýlymda Täze Bir Bosaga: TELE2 we RTÜK Karary

Türkiýäniň media gözegçilik we düzgünleşdiriş edarasy bolan Radio we Telewideniýe Ýokary Geňeşi (RTÜK), sanly ýaýlym ekoulgamynda möhüm ädim ädip, TELE2 atly platforma barada möhüm karar yglan etdi. Ozal TELE1-den soň döredilen gurluşdygy bellenen TELE2-ä, kanuny borçlaryny ýerine ýetirmegi üçin 72 sagat möhlet berlendigi habar berildi. RTÜK-den berlen beýannama görä, bu möhletiň içinde lisensiýa arzasynyň berilmedik ýagdaýynda, TELE2-niň YouTube-daky elýeterliligini petiklemek üçin kanuny çäreler görüler.

Bu ösüş, Türkiýedäki sanly media platformalarynyň kanuny statusy we gözegçiligi baradaky çekişmeleri täzeden gün tertibine getirdi. Esasan hem internet arkaly ýaýlym edýän guramalaryň, adaty media organlary bilen meňzeş düzgünleşdirmelere tabyn bolup-bolmazlygy, pudakda uzak wagtdan bäri dowam edýän gepleşik meselesidi. RTÜK-iň bu ädimi, sanly ýaýlymyň düzgünleşdirilmeginde açyk pozisiýa görkezýändiginiň we kanunlara laýyk hereket etmeýän platformalara sabyr edilmejekdiginiň bir alamaty hökmünde düşündirilýär.

RTÜK-iň Ygtyýarlyk Çägi we Internet Ýaýlym Kanunçylygy

RTÜK, 6112 belgili Radio we Telewideniýeleriň Gurulmagy we Ýaýlym Hyzmatlary Hakyndaky Kanuna laýyklykda, radio, telewideniýe we islege bagly ýaýlym hyzmatlaryny düzgünleşdirmek we gözegçilik etmek bilen wezipelendirilen döwlet edarasydyr. 2019-njy ýylda geçirilen kanuny düzgünleşdirmeler bilen, internet arkaly ýaýlym edýän media hyzmat üpjün edijileri hem bu kanunyň çägine alnyp, RTÜK-iň gözegçiligine tabyn edildi. Bu düzgünleşdirme, esasan hem YouTube ýaly platformalar arkaly ýaýlym edýän we adaty ýaýlym formatlaryny ulanýan sanly media guramalarynyň hem lisensiýa almagyny hökmany etdi.

Lisensiýa hökmanylygynyň esasy maksady, ýaýlym pudagynda adalatly bäsdeşlik gurşawyny üpjün etmek, ýaýlymlaryň belli ahlak we hukuk standartlaryna laýyklygyny kepillendirmek we tomaşaçy hukuklaryny goramakdyr. RTÜK, bu ygtyýarlygy çäginde, lisensiýasyz ýaýlym edýän ýa-da ýaýlym ýörelgelerine garşy hereket edýän guramalara administratiw pul jerimesini ulanyp biler, ýaýlymy duruzmak ýa-da elýeterliligi petiklemek ýaly çäreleri girizip biler. TELE2 mysaly, bu kanunçylygyň sanly giňişlikde nädip ulanylýandygynyň anyk görkezijisidir.

Sanly Media we Lisensiýa Hökmanylygy Baradaky Çekişmeler

Sanly platformalara gönükdirilen lisensiýa we gözegçilik amallary, media azatlygy we söz azatlygy kontekstinde köplenç çekişilýän meseleleriň arasynda ýer alýar. Bir tarapdan, ýaýlym standartlaryny goramak we dezinformasiýanyň öňüni almak ýaly jemgyýetçilik peýdalary öňe sürülýän bolsa, beýleki tarapdan, kiçi we garaşsyz media guramalarynyň ýa-da täze başlangyçlaryň býurokratik päsgelçiliklere duçar bolup biljekdigi, hatda senzura sezewar bolup biljekdigi baradaky aladalar beýan edilýär. TELE2-ä berlen 72 sagatlyk möhlet, bu çekişmeleriň ortasynda, kanunlara laýyk gelmegiň gyssaglylygyny nygtaýar.

Pudak wekilleri, sanly ýaýlym pudagyndaky kanunçylygyň has açyk, çak edilip bilinýän we tehnologiki ösüşlere laýyk getirilmelidigini belleýärler. YouTube ýaly halkara platformalar arkaly edilýän ýaýlymlara gönükdirilen elýeterliligi petikleme kararlary, diňe degişli platforma däl, eýsem şol platformanyň giň tomaşaçy köpçüligine we mazmun döredijilerine hem täsir edip biljek giň gerimli netijeleri döredip biler. Bu ýagdaý, sanly mediýanyň geljegi we Türkiýedäki media dürlüligi nukdaýnazaryndan möhüm bir öwrüm nokadyny emele getirýär.

Geljekki Senariýalar we Pudaga Täsirleri

TELE2-niň öňündäki 72 sagatlyk möhlet, platformanyň geljegi üçin kesgitleýji bolar. Eger TELE2 bu möhletiň içinde lisensiýa arzasyny amala aşyrsa, kanuny prosesi yzarlap ýaýlym durmuşyny dowam etdirip biler. Emma arzanyň edilmedik ýagdaýynda, RTÜK-iň YouTube elýeterliligini petiklemek talaby bilen baglanyşykly ädimleri ädýänligi garaşylýar. Bu görnüşli petikleme karary, Türkiýedäki beýleki lisensiýasyz sanly ýaýlymçylar üçin hem bir mysal bolup biler we meňzeş çäreler bilen duşuşmak töwekgelçiligini artdyryp biler.

Bu waka, umuman Türk media pudagynda, esasanam sanly giňişlikde iş alyp barýan ähli guramalar üçin duýduryş häsiýetindedir. Kanunlara laýyk gelmegiň we düzgünleşdiriji edaralar bilen hyzmatdaşlygyň ähmiýeti ýene bir gezek ýüze çykaryldy. Geljekde, sanly ýaýlym pudagynda has köp gözegçilik we düzgünleşdirme ädimleriniň ädilmegine garaşylýan mahaly, pudakdaky aktýorlaryň bu üýtgeşmä uýgunlaşmak prosesleri hem uly ähmiýete eýe bolar. Türkiýäniň sanly media kartasy, bu görnüşli düzgünleşdiriji kararlaryň yşygynda şekillenmegini dowam etdirer.

Esasy Bellikler

• RTÜK, TELE2 platformasyna lisensiýa arzasyny bermegi üçin 72 sagat möhlet berdi.
• Möhlet gutarandan soň arza berilmedik ýagdaýynda, platformanyň YouTube elýeterliligini petiklemek üçin çäre görüler.
• Bu karar, 2019-njy ýylda geçirilen kanuny düzgünleşdirmeler bilen internet ýaýlymynyň RTÜK gözegçiligine alynmagynyň netijesidir.
• Waka, Türkiýedäki sanly media platformalary üçin kanuny laýyklygyň we lisensiýa hökmanylygynyň ähmiýetini ýene bir gezek nygtaýar.
• Elýeterliligi petikleme karary, sanly media azatlygy we düzgünleşdirme deňagramlylygy baradaky çekişmeleri täzeden tutaşdyrdy.